Przerejestrowanie samochodu po zakupie w 2026 roku – terminy, koszty, dokumenty
Kupiłeś właśnie samochód i zastanawiasz się, co dalej? Przerejestrowanie samochodu po zakupie to obowiązek, którego nie możesz zignorować. W 2026 roku przepisy są jasne – masz określony czas na dopełnienie formalności, a za ich niedotrzymanie grożą konkretne kary pieniężne. W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć: od wymaganych dokumentów, przez koszty, aż po szczególne przypadki jak auta sprowadzone z zagranicy czy współwłasność.
Najważniejsze informacje o przerejestrowaniu samochodu po zakupie
Po podpisaniu umowy kupna-sprzedaży auta w 2026 roku nowy właściciel samochodu musi złożyć wniosek o rejestrację pojazdu w wydziale komunikacji. To nie jest formalność, którą można odłożyć na później – prawo o ruchu drogowym nakłada konkretny termin i przewiduje sankcje za jego przekroczenie.
Od 1 stycznia 2024 r. nie funkcjonuje już samo „zgłoszenie nabycia” pojazdu. Jeśli jesteś właścicielem pojazdu, musisz przeprowadzić pełną rejestrację – nie wystarczy tylko poinformować urząd o zakupie.
Przerejestrowanie pojazdu dotyczy każdej zmiany właściciela:
- zakup na podstawie umowy kupna-sprzedaży
- umowa darowizny od członka rodziny
- podział majątku po rozwodzie
- nabycie pojazdu w spadku (przy stwierdzeniu nabycia spadku termin liczy się od daty uprawomocnienia orzeczenia lub sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia)
Bez rejestracji auto formalnie nie jest dopuszczone do ruchu drogowym. Co więcej, mandaty drogowe i wszelkie pisma urzędowe będą trafiały do poprzedniego właściciela, dopóki dane w systemie CEPiK nie zostaną zaktualizowane.
W 2025 r. za przekroczenie terminu rejestracji grożą administracyjne kary pieniężne nakładane przez starostę. Dla osób fizycznych to kwoty w przedziale 500–1000 zł, dla przedsiębiorców – znacznie wyższe. Szczegóły znajdziesz w dalszej części artykułu.
Kiedy trzeba przerejestrować samochód po zakupie i ile jest czasu?
Termin na przerejestrowanie auta jest ściśle określony przepisami. Nie ma tu miejsca na interpretacje – albo zmieścisz się w czasie, albo ryzykujesz karę.
Oto najważniejsze terminy w zależności od sytuacji:
- Standardowy zakup od osoby prywatnej lub firmy – nabywca auta ma dokładnie 30 dni kalendarzowych na złożenie wniosku o rejestrację. Termin liczy się od dnia nabycia pojazdu, czyli daty wpisanej w umowie kupna-sprzedaży lub darowizny.
- Przedsiębiorcy w zakresie obrotu pojazdami (komisy, dealerzy) – mają wydłużony termin 90 dni na rejestrację aut kupionych lub sprowadzonych. Podstawa prawna to art. 73aa Prawa o ruchu drogowym.
- Nabycie auta w spadku – termin rejestracji biegnie od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu (prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o nabyciu spadku) lub od sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Nie liczy się data śmierci spadkodawcy.
- Samochody sprowadzone z UE lub spoza UE – również obowiązuje 30 dni, ale liczonych od momentu sprowadzenia auta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Zmiana właściciela pojazdu już zarejestrowanego w Polsce – bez względu na to, czy kupujący mieszka w tym samym czy innym powiecie, termin wynosi 30 dni. Należy przerejestrować samochód w urzędzie właściwym dla nowego miejsca zamieszkania.
Kiedy przerejestrowanie samochodu po zakupie nie jest konieczne?
Przepisy przewidują kilka wyjątków, w których pełna rejestracja na nowego właściciela nie jest wymagana. To sytuacje związane z krótkotrwałym posiadaniem pojazdu.
Nie musisz przerejestrowywać auta, jeśli:
- Sprzedajesz pojazd dalej w Polsce w ciągu tych samych 30 dni od zakupu, a kolejny nabywca od razu zarejestruje auto na siebie.
- Przekazujesz pojazd do stacji demontażu w terminie 30 dni i otrzymujesz zaświadczenie o demontażu.
- Oddajesz niekompletny pojazd do uprawnionego przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.
W takich przypadkach poprzedni właściciel lub posiadacz ma obowiązek zgłoszenia zbycia pojazdu lub demontażu staroście. Nie dochodzi jednak do klasycznej rejestracji na nowego właściciela.
Ważne: wyjątki te nie zwalniają z obowiązku załatwienia spraw w urzędzie. Sprzedaż lub demontaż trzeba formalnie zgłosić – to chroni Cię przed odpowiedzialnością za późniejsze zdarzenia z udziałem pojazdu.
Gdzie i jak przerejestrować samochód po zakupie?
Procedura przerejestrowania samochodu jest stosunkowo prosta, jeśli masz komplet dokumentów. Oto najważniejsze informacje o tym, gdzie i jak złożyć wniosek.
Właściwy urząd
Wniosek o rejestrację składa się w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania nowego właściciela – nie miejsca zameldowania. Może to być:
- urząd starostwa powiatowego
- urząd miasta na prawach powiatu
- urząd dzielnicy (w Warszawie)
Formy złożenia wniosku
W 2025 r. masz do wyboru kilka opcji:
- Osobista wizyta – tradycyjna forma, w wielu urzędach możesz zarezerwować termin online
- Wysyłka pocztą lub kurierem – tam, gdzie urząd to dopuszcza
- Kanały elektroniczne – przez elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP) lub portal gov.pl z profilem zaufanym
Niezależnie od formy złożenia, odbiór twardego dowodu rejestracyjnego zwykle wymaga wizyty w urzędzie lub działania przez pełnomocnika.
Co dzieje się po złożeniu wniosku?
Po przyjęciu kompletu dokumentów urząd wydaje pozwolenie czasowe (tzw. miękki dowód) ważne do 30 dni. Jeśli produkcja stałego dowodu się przedłuży, można wnioskować o przedłużenie czasowej rejestracji.
Formalności może załatwić pełnomocnik – członek najbliższej rodziny bez opłaty skarbowej, inne osoby z opłatą 17 zł.
Wniosek i dokumenty do przerejestrowania samochodu po zakupie
Brak jednego z wymaganych dokumentów zwykle wstrzymuje całą procedurę. Dlatego warto przygotować się przed wizytą w urzędzie. Wymagane dokumenty różnią się w zależności od tego, czy rejestrujesz pojazd kupiony w Polsce, czy sprowadzony z zagranicy.
Gdzie pobrać formularz wniosku?
Formularz „Wniosek o rejestrację pojazdu” możesz pobrać:
- w urzędzie (wersja papierowa)
- ze strony internetowej urzędu miasta lub starostwa
- z portalu gov.pl w sekcji „Zarejestruj pojazd”
Co musi zawierać wniosek?
- dane nowego właściciela (lub współwłaścicieli) – imię, nazwisko, PESEL, adres
- dane pojazdu – marka, model pojazdu, VIN, dotychczasowego numeru rejestracyjnego, rok produkcji
- rodzaj wnioskowanej rejestracji (stała lub czasowa)
- ewentualne zaznaczenie chęci zachowania dotychczasowych tablic rejestracyjnych
Następujące dokumenty do rejestracji auta kupionego w Polsce:
|
Dokument |
Uwagi |
|
Umowa sprzedaży, faktura VAT lub umowa darowizny |
Oryginał – stanowi dowód własności pojazdu |
|
Dowód rejestracyjny pojazdu |
Z aktualnym badaniem technicznym lub osobne zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego |
|
Potwierdzenie OC |
Ważną polisę OC do wglądu (papierowo lub elektronicznie) |
|
Tablice rejestracyjne |
Chyba że pozostają na aucie |
|
Dowód osobisty właściciela |
Lub paszport; dla firm – KRS |
|
Pełnomocnictwo |
Jeśli sprawę załatwia inna osoba |
Od 4 września 2022 r. nie wymaga się już karty pojazdu ani nalepki kontrolnej – nie musisz ich dołączać do wniosku.
Szczegółowy wykaz dokumentów dla aut sprowadzonych z zagranicy znajdziesz w osobnej sekcji poniżej.
Jak wypełnić wniosek o przerejestrowanie samochodu po zakupie?
Wypełnienie formularza nie jest skomplikowane, ale wymaga dokładności. Oto praktyczne wskazówki:
W odpowiednich rubrykach wpisz:
- dane właściciela/współwłaścicieli – imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania
- dane pojazdu – VIN, marka, model, rok produkcji, dotychczasowy numer rejestracyjny
- rodzaj czynności – zaznacz „rejestracja pojazdu nabytego na terytorium RP” lub „sprowadzonego z zagranicy”
W części dotyczącej kontaktu wpisz numer telefonu i adres e-mail. Ułatwi to urzędowi kontakt w przypadku braków formalnych lub gotowości dokumentów do odbioru.
Jeśli chcesz zachować obecne tablice rejestracyjne (przy pojazdach zakupionych w Polsce z tablicami zgodnymi z obowiązującymi wzorami), zaznacz odpowiednią rubrykę.
Na końcu wniosku dopisz listę załączników: umowa, dowód rejestracyjny, tablice, OC. W razie działania przez pełnomocnika – dołącz oryginał pełnomocnictwa z dowodem opłaty skarbowej (jeśli jest należna).
Ile kosztuje przerejestrowanie samochodu po zakupie w 2025 roku?
Koszty przerejestrowania zależą przede wszystkim od tego, czy wymieniasz tablice rejestracyjne, czy je zachowujesz. Poniżej znajdziesz standardowe stawki urzędowe obowiązujące w 2025 r.
Wariant 1: Wymiana tablic (najczęstszy przypadek)
Łączny koszt: około 160–180 zł, w tym:
- dwie tablice rejestracyjne zwyczajne – 80 zł
- komplet znaków legalizacyjnych – 12,50 zł
- wydanie dowodu rejestracyjnego – 54 zł
- pozwolenie czasowe – 13,50 zł
Wariant 2: Zachowanie dotychczasowych tablic
Łączny koszt: około 66,50–98,50 zł, w zależności od tego, czy rezygnujesz z pozwolenia czasowego. Jeśli auto nie musi wyjeżdżać na drogę przed wydaniem stałego dowodu, opłata wynosi około 66,50 zł.
Wariant 3: Tablice indywidualne
Koszt samych tablic rejestracyjnych indywidualnych to około 1000–1100 zł, co podnosi łączną opłatę do ponad 1080 zł.
Dodatkowe koszty:
- pełnomocnictwo dla osoby spoza najbliższej rodziny – 17 zł
- tłumaczenie dokumentów przez tłumacza przysięgłego (auta z zagranicy) – 50–200 zł
- badanie techniczne – 99 zł (samochód osobowy)
- akcyza przy autach sprowadzonych – zależna od wartości i pojemności silnika
Przerejestrowanie samochodu bez zmiany tablic w praktyce
Od 1 lutego 2022 r. obowiązują przepisy pozwalające zachować dotychczasowe tablice rejestracyjne przy zmianie właściciela. To realna oszczędność – nawet kilkadziesiąt złotych.
Kiedy możesz zachować stare tablice?
- tablice mają obowiązujący wzór (białe z niebieskim paskiem UE)
- nie są uszkodzone ani nieczytelne
- zostały wydane przez polski organ rejestrujący (nie dotyczy czarnych tablic rejestracyjnych z epoki PRL ani zagranicznych)
Jeśli spełniasz te warunki, w urzędzie tablice otrzymają nowe znaki legalizacyjne – nie dostajesz nowych numerów.
Właściciel auta może zrezygnować z pozwolenia czasowego, jeśli pojazd nie musi wyjeżdżać na drogę przed wydaniem stałego dowodu rejestracyjnego. To obniża koszt do minimum (ok. 66,50 zł).
Brak zmiany tablic ułatwia też sprawy ubezpieczeniowe i eliminuje konieczność aktualizacji danych w systemach parkingowych czy flotach firmowych.
Jak przerejestrować samochód po zakupie z zagranicy?
Przerejestrowanie pojazdu sprowadzonego z zagranicy wymaga dodatkowych czynności – przede wszystkim rozliczenia akcyzy i przetłumaczenia dokumentów.
Termin na złożenie wniosku o rejestrację wynosi 30 dni od dnia sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Data ta wynika z dokumentu przewozowego, umowy, faktury lub oświadczenia.
Akcyza przy samochodach osobowych
Przed rejestracją musisz opłacić podatek akcyzowy i dołączyć potwierdzenie opłaty do wniosku:
|
Pojemność silnika |
Stawka akcyzy |
|
Do 2000 cm³ |
3,1% wartości pojazdu |
|
Powyżej 2000 cm³ |
18,6% wartości pojazdu |
Deklarację AKC-U/S składasz w urzędzie skarbowym (często online przez platformę PUESC). Zaświadczenie o zapłacie akcyzy kosztuje dodatkowo 17 zł opłaty skarbowej.
Dokumenty przy rejestracji auta z UE (np. Niemcy, Francja, Holandia):
- kompletny zagraniczny dowód rejestracyjny (np. część I i II w przypadku samochodu z Niemiec)
- umowa kupna-sprzedaży lub faktura
- dokument potwierdzający wyrejestrowanie pojazdu za granicą (jeśli jest wymagany)
- potwierdzenie zapłaty akcyzy lub zwolnienia
- tłumaczenie dokumentów przez tłumacza przysięgłego (dla języków innych niż polski, niemiecki, angielski – w zależności od wymogów urzędu właściwego)
- wynik badania technicznego wykonanego w Polsce, jeśli zagraniczne nie jest honorowane
Auta spoza UE
Dodatkowo musisz dołączyć dokument odprawy celnej (SAD lub elektroniczny dokument potwierdzający dopuszczenie do obrotu na terenie UE).
Przy aucie z zagranicy nie można zachować zagranicznych tablic – wydawane są nowe tablice rejestracyjne. Koszt to minimum 160 zł (standardowe) lub ponad 1000 zł przy indywidualnych tablicach rejestracyjnych.
Ubezpieczenie OC a przerejestrowanie auta z zagranicy
Bez ważnego ubezpieczenia OC urząd nie dopuści auta do ruchu. To warunek konieczny rejestracji.
Auto sprowadzone z zagranicy może:
- jechać na ważnym zagranicznym OC, jeśli obejmuje ono terytorium Polski (Zielona Karta lub polisa z kraju UE)
- wymagać wykupienia krótkoterminowego OC (na 30 dni) od polskiego ubezpieczyciela przed rejestracją
Po rejestracji pojazdu w Polsce właściciel musi zawrzeć standardową polisę OC na okres 12 miesięcy. Wyjątkiem jest czasowa rejestracja z krótkoterminowym OC.
Urzędnik przyjmuje wniosek, gdy właściciel okaże dowód zawarcia ważnej polisy (papierowo lub elektronicznie – wystarczy PDF na telefonie). Ważność można też zweryfikować w systemie CEPiK.
Współwłaściciele, pełnomocnik i zgłoszenie zmiany właściciela pojazdu
Nie wszyscy współwłaściciele muszą osobiście stawić się w urzędzie. Przepisy pozwalają na działanie przez jedną osobę, pod warunkiem odpowiedniego upoważnienia.
Współwłasność pojazdu
We wniosku o rejestrację trzeba wpisać dane wszystkich współwłaścicieli (np. małżonków, rodzica i dziecka). W dowodzie rejestracyjnym pojawi się informacja o współwłasności.
W praktyce jeden współwłaściciel może załatwić formalności, jeśli ma pisemne pełnomocnictwo od pozostałych. Nie wymaga ono formy notarialnej – wystarczy własnoręczny podpis.
Opłata za pełnomocnictwo
- małżonek, dziecko, rodzic, rodzeństwo – bez opłaty
- inne osoby (znajomy, pracownik komisu) – 17 zł opłaty skarbowej
Zgłoszenie zbycia przez sprzedającego
Poprzedni właściciel ma 30 dni od sprzedaży pojazdu na zgłoszenie nabycia (a właściwie zbycia) do starosty. Można to zrobić online przez gov.pl lub osobiście w urzędzie.
Zgłoszenie chroni sprzedającego przed odpowiedzialnością za mandaty wystawione po sprzedaży. Brak zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie może skutkować karą administracyjną (np. 250 zł) i utrudnia wyegzekwowanie odpowiedzialności od nowego właściciela.
Jak napisać pełnomocnictwo do przerejestrowania samochodu?
Pełnomocnictwo to prosty dokument, który możesz przygotować samodzielnie. Oto elementy, które musi zawierać:
- Tytuł: „Pełnomocnictwo”
- Dane mocodawcy: imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania
- Dane pełnomocnika: imię, nazwisko, PESEL, adres
- Zakres upoważnienia: np. „Udzielam pełnomocnictwa do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu marki [marka], model [model], nr rejestracyjny [numer], VIN [numer VIN], rok produkcji [rok] oraz do odbioru stałego dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych.”
- Data i czytelny podpis mocodawcy
Jeśli pojazd ma kilku współwłaścicieli, a tylko jedna osoba idzie do urzędu, przygotuj osobne pełnomocnictwa od każdego z nich.
Większość urzędów udostępnia przykładowe wzory pełnomocnictwa na swoich stronach internetowych – warto się na nich wzorować.
OC po przerejestrowaniu samochodu – co z polisą poprzedniego właściciela?
Zmiana właściciela nie powoduje automatycznego wygaśnięcia OC. Polisa „idzie za autem”, a nie za kierowcą – to ważna zasada z zakresu ubezpieczeń komunikacyjnych.
Co dzieje się z polisą po zakupie?
Ważna polisa OC poprzedniego właściciela przechodzi na nowego nabywcę aż do końca okresu ubezpieczenia. Nie odnawia się jednak automatycznie – musisz sam zadbać o zawarcie kolejnej polisy przed upływem starej.
Rekalkulacja składki
Ubezpieczyciel ma prawo przeliczyć składkę po zmianie obecnego właściciela. Może to oznaczać:
- dopłatę (np. młodszy kierowca, inny region zamieszkania, mniej lat bezszkodowej jazdy)
- rzadziej – zwrot części składki
Wypowiedzenie przejętej polisy
Nowy właściciel może w dowolnym momencie wypowiedzieć przejętą polisę OC i zawrzeć nową w wybranym towarzystwie. Warunek: zachowanie ciągłości ubezpieczenia. Ani jeden dzień przerwy nie jest dozwolony.
Kary za brak OC w 2025 r.
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nakłada surowe kary za brak OC. Dla samochodu osobowego przy braku ochrony powyżej 14 dni to kilka tysięcy złotych. Wysokość jest corocznie indeksowana.
Obowiązek sprzedającego
Sprzedający ma 14 dni na poinformowanie swojego ubezpieczyciela o zbyciu pojazdu i przekazanie danych nabywcy. Warto powiadomić ubezpieczyciela niezwłocznie – w przeciwnym razie sprzedający może ponosić solidarną odpowiedzialność za składkę.
Jaka jest kara za nieprzerejestrowanie samochodu po zakupie?
Kara za przekroczenie terminu rejestracji ma charakter administracyjny i jest nakładana przez starostę. To nie mandat drogowy – to decyzja administracyjna.
Wysokość kar w 2025 r.
|
Podmiot |
Kara pieniężna |
|
Osoba fizyczna |
500–1000 zł |
|
Przedsiębiorca prowadzący obrót pojazdami |
1000–2000 zł (lub więcej wg aktualnych przepisów) |
Kara dotyczy zarówno braku rejestracji po zakupie w kraju, jak i braku rejestracji w przypadku samochodu sprowadzonego z zagranicy. Decydujące jest faktyczne przekroczenie ustawowego terminu.
Osobną sankcję (np. 250 zł) można otrzymać za brak zgłoszenia zbycia pojazdu przez poprzedniego właściciela w ciągu 30 dni. To inny obowiązek niż rejestracja.
Jak uniknąć kary?
- Złóż wniosek o przerejestrowanie w terminie (nawet jeśli odbiór dowodu nastąpi później)
- Sprzedaj pojazd dalej lub zezłomuj z prawidłową dokumentacją w ciągu 30 dni
W indywidualnych przypadkach właściciel może złożyć odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego. Samo usprawiedliwienie „brakiem czasu” zwykle jednak nie wystarczy do uchylenia kary.
FAQ – najczęstsze pytania o przerejestrowanie samochodu po zakupie
Ile dokładnie mam czasu na przerejestrowanie auta po zakupie w 2025 r. i od kiedy liczy się termin?
Masz 30 dni kalendarzowych od daty zawarcia umowy kupna-sprzedaży lub darowizny. Termin liczy się od dnia wskazanego jako data nabycia w dokumencie. Jeśli rejestrujesz pojazd sprowadzony z zagranicy, termin biegnie od momentu sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski. Przedsiębiorcy w zakresie obrotu pojazdami mają 90 dni.
Czy mogę jeździć autem na „starych” tablicach i dowodzie do czasu załatwienia formalności?
Tak, w okresie 30 dni od zakupu możesz poruszać się pojazdem z dotychczasowymi tablicami i dowodem rejestracyjnym, pod warunkiem że masz ważną polisę OC i aktualne badanie techniczne. Po upływie terminu ryzykujesz karę administracyjną za brak rejestracji.
Czy mogę przerejestrować samochód całkowicie online z wykorzystaniem profilu zaufanego?
Wniosek o rejestrację można złożyć elektronicznie przez gov.pl lub ePUAP. Jednak fizyczny odbiór dowodu rejestracyjnego i tablic (jeśli są wymieniane) wymaga wizyty w urzędzie lub działania przez pełnomocnika. Całkowicie zdalna rejestracja nie jest jeszcze możliwa.
Czy muszę wymieniać tablice, jeśli kupiłem auto w innym powiecie?
Nie musisz. Od 2022 r. możesz zachować dotychczasowe tablice rejestracyjne, jeśli są w należytym stanie, mają obowiązujący wzór i zostały wydane przez polski urząd. To obniża koszt rejestracji.
Czy karta pojazdu jest jeszcze potrzebna do rejestracji?
Nie. Od 4 września 2022 r. nie wymaga się karty pojazdu ani nalepki kontrolnej. Jeśli masz kartę pojazdu, możesz ją zachować dla własnych celów, ale urząd jej nie wymaga.
Czy współwłaściciel musi być obecny przy składaniu wniosku?
Nie musi. Jeden ze współwłaścicieli może załatwić sprawę, mając pisemne pełnomocnictwo od pozostałych. Pełnomocnictwo dla najbliższej rodziny jest zwolnione z opłaty skarbowej.
Czy polisa OC poprzedniego właściciela automatycznie się przedłuży, jeśli nic nie zrobię?
Nie. Polisa przechodzi na nowego właściciela do końca okresu ubezpieczenia, ale nie odnawia się automatycznie. Musisz sam zawrzeć nową polisę przed upływem starej, inaczej pozostaniesz bez OC i narażasz się na karę od UFG.
Jakie dokumenty sprzedający powinien przekazać kupującemu w dniu podpisania umowy?
Sprzedający powinien przekazać: oryginał umowy sprzedaży (lub jej kopię dla siebie), dowód rejestracyjny pojazdu, tablice rejestracyjne (jeśli pozostają przy aucie), informację o aktualnej polisie OC oraz tymczasowy dowód rejestracyjny, jeśli taki był wydany. Przy spadku lub darowiźnie – odpowiednie dokumenty potwierdzające nabycie.
Przepisy i stawki opłat mogą się zmieniać. Przed wizytą w urzędzie sprawdź aktualne wymagania na stronie lokalnego wydziału komunikacji lub na portalu gov.pl. Rezerwacja wizyty online zaoszczędzi Ci czasu w kolejce.
Przerejestrowanie samochodu nie musi być skomplikowane – kluczem jest przygotowanie kompletu dokumentów i pilnowanie 30-dniowego terminu. Działaj od razu po zakupie, a unikniesz niepotrzebnych kar i problemów z OC.