Wiosna na horyzoncie: słońce, pierwsza zieleń i ryzyko powodzi

Wraz z nadejściem wiosny dni stają się dłuższe, a natura budzi się do życia. Jednak ten okres to również czas zwiększonego ryzyka powodzi. W tym roku może być ono szczególnie istotne – w wielu regionach kraju pokrywa śnieżna i warstwa lodu były grubsze niż zwykle. Gwałtowna odwilż może więc prowadzić do podtopień, nawet na terenach, które dotąd nie były uznawane za zagrożone.

Mimo to aż 71% mieszkańców nie przygotowało się na ewentualne szkody spowodowane powodzią. Wiele osób zakłada, że problem ich nie dotyczy, choć zmiany klimatyczne sprawiają, że zjawiska pogodowe stają się coraz mniej przewidywalne.

Jak bardzo obawiamy się powodzi?

Badania pokazują, że podejście Polaków do ryzyka powodziowego jest zróżnicowane:

· 46% przyznaje, że wiosenne powodzie budzą ich niepokój.

· 39% twierdzi, że poziom obaw zależy od pogody i tempa topnienia śniegu.

· 23% zabezpieczyło swój dom – poprzez ubezpieczenie lub inne środki ochrony.

· 42% uważa, że powódź im nie grozi, bo ich nieruchomość nie znajduje się na terenach zalewowych.

To ostatnie przekonanie bywa jednak złudne. Miejsca uznawane przez lata za bezpieczne mogą w jednym sezonie znaleźć się w strefie ryzyka.

Dlaczego powódź może dotknąć także miejsca, gdzie wcześniej jej nie było?

Wiosenne powodzie w Polsce wynikają najczęściej z połączenia kilku czynników:

· gwałtownego topnienia śniegu,

· grubej warstwy lodu na rzekach,

· opadów deszczu podczas odwilży,

· zatorów na rzekach lub w systemach melioracyjnych.

Jeśli woda nie ma gdzie odpłynąć, zaczyna gromadzić się na terenach wcześniej uznawanych za bezpieczne. Niedrożne rowy, uszkodzone przepusty czy niesprawne systemy odprowadzania wody dodatkowo zwiększają ryzyko zalania.

Jak przygotować się na wiosenne powodzie?

Oceń ryzyko dla swojej nieruchomości

Warto sprawdzić, czy dom nie znajduje się w obniżeniu terenu, w pobliżu cieków wodnych lub na obszarze o słabej retencji.

Uporządkuj systemy odprowadzania wody

· drożne rynny,

· sprawna kanalizacja deszczowa,

· czyste rowy i przepusty.

Zalegająca woda może uszkadzać fundamenty i ściany.

Zabezpiecz piwnicę i najniższe kondygnacje

· przenieś cenne rzeczy wyżej,

· sprawdź szczelność ścian i podłóg,

· zastosuj hydroizolację, jeśli jest potrzebna.

Przygotuj środki ochrony

W rejonach podwyższonego ryzyka pomocne mogą być:

· worki z piaskiem,

· pompy do wody,

· tymczasowe bariery ochronne.

Zabezpiecz elementy na posesji

· ustabilizuj lekkie konstrukcje,

· schowaj meble ogrodowe,

· upewnij się, że kładki i mostki są dobrze umocowane.

Sprawdź zakres ubezpieczenia

Polisa powinna obejmować ryzyko powodzi, a suma ubezpieczenia odpowiadać realnej wartości nieruchomości i wyposażenia.

Śledź komunikaty służb

W okresie roztopów warto monitorować informacje od:

· lokalnych samorządów,

· IMGW,

· służb ratunkowych.

Przygotuj plan awaryjny

Każdy domownik powinien wiedzieć:

· gdzie udać się w razie ewakuacji,

· jak się kontaktować,

· gdzie przechowywane są najważniejsze dokumenty.

Zadbaj o podstawowe zapasy

Warto mieć pod ręką:

· latarki i baterie,

· wodę pitną,

· żywność o długim terminie,

· leki,

· powerbanki.

W razie gwałtownego wzrostu poziomu wody należy odłączyć urządzenia elektryczne i – jeśli to bezpieczne – wyłączyć prąd w całym domu.

Dlaczego warto przygotować się wcześniej?

Powodzi nie da się całkowicie uniknąć, ale odpowiednie przygotowanie może znacząco ograniczyć szkody i koszty. Największe problemy pojawiają się wtedy, gdy zakładamy, że „tym razem nas to nie dotyczy”. Tymczasem zmieniający się klimat sprawia, że nawet tereny dotąd bezpieczne mogą stać się zagrożone szybciej, niż się spodziewamy.

Warto pomyśleć o zabezpieczeniach zanim nadejdzie wiosenna odwilż – wtedy jest jeszcze czas, by skutecznie przygotować dom i rodzinę.