Po jakim czasie przychodzi mandat z fotoradaru?

Jedziesz autostradą, na liczniku 150 km/h, a potem – charakterystyczny błysk. Od tego momentu zaczyna się odliczanie. Sprawdzasz skrzynkę pocztową codziennie, ale list nie przychodzi. Tydzień, dwa, miesiąc… Kiedy właściwie możesz spodziewać się mandatu z fotoradaru?

W tym przewodniku wyjaśnię dokładnie, po jakim czasie przychodzi mandat z fotoradaru, jakie terminy obowiązują organy ścigania i co możesz zrobić, gdy w końcu otrzymasz wezwanie. Poznasz też praktyczne wskazówki, które pomogą Ci uniknąć niepotrzebnego stresu.

Po jakim czasie przychodzi mandat z fotoradaru? (odpowiedź najszybciej jak się da)

Zacznijmy od konkretu: w praktyce wezwanie z Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD) przychodzi najczęściej w ciągu 7–30 dni od momentu wykroczenia. Jednak zgodnie z obowiązującymi przepisami, organ ma znacznie więcej czasu.

Oto najważniejsze terminy, które musisz znać:

• 180 dni od dnia wykroczenia – tyle czasu ma Główny Inspektorat Transportu Drogowego (ITD/CANARD) na wysłanie zawiadomienia o wykroczeniu i nałożenie mandatu karnego
• 1 rok od dnia wykroczenia – podstawowy termin przedawnienia ścigania; po jego upływie nie można wszcząć postępowania, jeśli wcześniej tego nie zrobiono
• 2 lata od dnia wykroczenia – wydłużony termin, jeśli wcześniej wszczęto postępowanie (np. wysłano wezwanie lub wniosek do sądu)

Brak listu po 180 dniach nie zawsze oznacza, że uniknąłeś konsekwencji. Jeśli organ zdążył wszcząć postępowanie przed upływem tego terminu, sprawa zostanie skierowana do sądu właściwego dla miejsca popełnienia wykroczenia.

W dużych miastach, gdzie struktury administracyjne działają sprawniej, wezwania często docierają już po 5–14 dniach. Jeśli natomiast przekroczenie prędkości miało miejsce na trasie w innym województwie lub w sezonie urlopowym, czas oczekiwania wydłuża się nawet do kilku tygodni.

Jak działa fotoradar i kiedy wykonuje zdjęcie?

Czas przyjścia mandatu zależy od całego łańcucha zdarzeń: pomiar prędkości, wykonanie zdjęcia, analiza w systemie centralnym i wysyłka korespondencji. Zrozumienie tego procesu pomoże Ci lepiej ocenić, czego się spodziewać.

Oto jak działa fotoradar w praktyce:

• Urządzenie mierzy prędkość pojazdu w odległości około 10–45 metrów od masztu
• Po wykryciu przekroczenia dozwolonej prędkości aparat wykonuje jedną lub serię fotografii
• System zapisuje dokładną datę, godzinę, miejsce, zmierzoną prędkość i obowiązujący limit dopuszczalnej prędkości
• Dane trafiają automatycznie do centralnego systemu przetwarzania CANARD

W Polsce funkcjonują dwa podstawowe typy urządzeń:

Klasyczny fotoradar punktowy – mierzy prędkość w jednym konkretnym miejscu. Jeden pomiar, jedno zdjęcie, jasna sytuacja.

Odcinkowy pomiar prędkości – system oblicza średnią prędkość na danym odcinku drogi między dwiema bramkami. Nawet jeśli zwolnisz przed kamerą, system wykryje, że na danym odcinku jechałeś zbyt szybko. Tak działa odcinkowy pomiar prędkości i dlatego jest szczególnie skuteczny.

Wszystkie urządzenia muszą mieć ważne świadectwo legalizacji. Stacjonarne maszty są oznaczone charakterystyczną żółtą obudową – to wymóg obowiązujących przepisów. Od momencie wykroczenia dane trafiają automatycznie do systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym, co uruchamia dalszą procedurę.

Co dzieje się po zrobieniu zdjęcia? Ścieżka od fotoradaru do Twojej skrzynki

To właśnie ten etap pośredni tłumaczy, dlaczego jedni kierowcy dostają wezwanie po tygodniu, a inni czekają miesiącami. Procedura otrzymania mandatu składa się z kilku kroków, z których każdy może generować opóźnienia.

Oto kolejne etapy od zarejestrowaniu wykroczenia do doręczenia listu:

1. Przesłanie zdjęcia do systemu – dane z fotoradaru trafiają do centralnego systemu ITD/CANARD
2. Automatyczne rozpoznanie tablic – system OCR odczytuje numer rejestracyjny
3. Ustalenie właściciela pojazdu – weryfikacja w Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEPiK)
4. Weryfikacja poprawności pomiaru – pracownik sprawdza, czy zdjęcie jest czytelne i pomiar prawidłowy
5. Przygotowanie wezwania – system generuje dokument do właściciela pojazdu

Zdjęcia są weryfikowane przez pracowników CANARD i w razie wątpliwości (np. dwa auta na jednym kadrze, zasłonięta tablica, nieczytelny obraz) sprawa może zostać odrzucona lub wymaga dodatkowej analizy. To wydłuża czas.

W okresach „szczytu” – wakacje, długie weekendy majowe, okres świąteczny – liczba naruszeń przepisów drogowych rośnie gwałtownie. System przetwarza tysiące zdjęć dziennie, więc czas obróbki materiału naturalnie się wydłuża.

Dopiero po pozytywnej weryfikacji Centrum Automatycznego Nadzoru przesyła mandat karny lub wezwanie do wskazania kierującego pojazdem. Najpierw przychodzi wezwanie, a sam mandat wystawiany jest dopiero po złożeniu stosownego oświadczenia przez właściciela.

Terminy i przedawnienie – kiedy mandat z fotoradaru jest nieważny?

Ta sekcja wyjaśnia, kiedy możesz powołać się na upływ terminów. Przedawnienie mandatu z fotoradaru to temat, który budzi wiele emocji i nieporozumień.

Oto kluczowe terminy i ich znaczenie:

Praktyczny przykład:

Załóżmy, że przekroczenie dopuszczalnej prędkości miało miejsce 10 marca 2024 r.:

• Do 10 września 2024 r. (180 dni) – CANARD może nałożyć mandat karny
• Do 10 marca 2025 r. (1 rok) – można wszcząć postępowanie przed sądem
• Do 10 marca 2026 r. (2 lata) – jeśli wcześniej wszczęto postępowanie, może ono trwać

Pamiętaj, że liczy się data popełnienia wykroczenia, nie data wysyłki ani odbioru listu. Jeśli mandat został nałożony po upływie 180 dni od dnia wykroczenia, możesz podnosić zarzut naruszenia terminu.

Ostrzeżenie: Samo „czekanie na przedawnienie” jest ryzykowną strategią. Zignorowanie korespondencji może skończyć się wyższą grzywną w sądzie zamiast mandatu. Organy ścigania mają prawo skierować sprawę na drogę sądową, gdzie stawki mandatów są często wyższe, a dodatkowo dochodzą koszty postępowania.

Co zrobić, gdy przyjdzie wezwanie lub mandat z fotoradaru?

Zazwyczaj pierwszym dokumentem, który trafia do Twojej skrzynki, nie jest „gotowy” mandat, ale wezwanie z CANARD. To charakterystyczny żółto-czarny druk, który wymaga Twojej reakcji.

Typowe dokumenty, które otrzymasz:

• Wezwanie do właściciela/posiadacza pojazdu z formularzem oświadczeń
• Pouczenie o prawach i obowiązkach uczestników ruchu drogowego
• Zdjęcie z fotoradaru (lub informacja, jak je obejrzeć online w eBOK CANARD)
• Informacja o wysokości mandatów i liczbę punktów karnych

Trzy ścieżki do wyboru:

1. Przyznajesz się – potwierdzasz, że to Ty kierowałeś pojazdem w momencie popełnienia wykroczenia i przyjmujesz mandat karny. Ukarany kierowca otrzymuje punkty karne i wynosi mandat zgodnie z taryfikatorem.
2. Wskazujesz innego kierowcę – jeśli pojazd był pożyczony lub służbowy, możesz wskazać kierującego pojazdem, podając jego dane. Wskazanie kierującego pojazdem przenosi odpowiedzialność na tę osobę.
3. Odmawiasz wskazania – to Twoje prawo, ale musisz liczyć się z odrębną grzywną za niewskazanie osoby kierującej pojazdem. Obecnie może to kosztować nawet kilka tysięcy złotych.

Jeśli masz wątpliwości co do poprawności zdjęcia, pomiaru lub ważności legalizacji urządzenia, możesz odmówić przyjęcia mandatu. Sprawa zostanie skierowana do sądu, gdzie będziesz mógł przedstawić swoje argumenty.

Na odesłanie wypełnionego oświadczenia masz zazwyczaj 7 lub 14 dni od odbioru – dokładny termin znajdziesz w piśmie. Zachowaj potwierdzenie nadania przesyłki z potwierdzeniem odbioru jako dowód wysłania odpowiedzi w terminie.

Ile czasu masz na zapłatę i jak zapłacić mandat z fotoradaru?

Po przyjęciu mandatu (lub jego prawomocnym nałożeniu) zaczyna biec termin płatności. Nie ma znaczenia, kiedy list dotarł do Twojej skrzynki – liczy się moment, gdy przyjmuje mandat karny lub uprawomocnia się decyzja.

Kluczowe informacje o płatności:

• Termin płatności mandatu z fotoradaru wynosi 7 dni od dnia przyjęcia
• Każdy mandat ma indywidualny numer rachunku w NBP – nie łącz przelewów za różne mandaty
• W tytule przelewu podaj numer druku mandatu i dane ukaranego

Dostępne kanały płatności:

• Przelew przez bankowości internetowej (najszybciej i najwygodniej)
• Wpłata na poczcie lub w placówce bankowej
• Płatność przez system eBOK CANARD po zalogowaniu

Ważne: mandat z fotoradaru opłaca się na konto wskazane przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Nie wpłacaj bezpośrednio na rachunek urzędu skarbowego – to inny podmiot.

Co się stanie, jeśli nie zapłacisz w terminie?

Brak uregulowanie należności w ciągu 7 dni skutkuje wszczęciem egzekucji administracyjnej. Urząd skarbowy może:

• Zająć środki z Twojego rachunku bankowego
• Zająć część wynagrodzenia
• Potrącić należność ze zwrotu podatku
• W przypadku recydywy – zastosować surowsze środki

Koszty egzekucji powiększają pierwotną kwotę mandatu, więc zwlekanie po prostu się nie opłaca.

Podsumowanie

Czas przychodzi mandat z fotoradaru może wynosić od kilku dni do nawet pół roku – wszystko zależy od obciążenia systemu, miejsca popełnienia wykroczenia i sprawności poczty. Typowy czas to 2–4 tygodnie, ale pamiętaj o maksymalnym terminie 180 dni.

Najważniejsze punkty do zapamiętania:

• Organ ma 180 dni na wysłanie zawiadomienia od samego wykroczenia
• Masz 7 dni na zapłacenie mandatu po jego przyjęciu
• Przedawnienie mandatu następuje po roku (bez wszczętego postępowania) lub 2 latach (z postępowaniem)
• Możesz odmówić przyjęcia mandatu, ale sprawa trafi do sądu
• Niewskazanie osoby kierującej pojazdem grozi odrębną, często wyższą grzywną

Znajomość terminów i procedur to Twoja najlepsza ochrona przed nieprzyjemnymi niespodziankami. Jeśli otrzymasz wezwanie – zachowaj spokój, sprawdź wszystkie daty i podejmij świadomą decyzję. A przede wszystkim: pilnuj przestrzegania przepisów drogowych, bo to najprostszy sposób, by w ogóle uniknąć całej tej procedury.